8 opmerkelijke feiten over Zwitserland die bijna te vreemd klinken

Onder woningen, appartementencomplexen en openbare gebouwen liggen in Zwitserland honderdduizenden schuilruimtes. Het land beschikt over ongeveer 370.000 particuliere en openbare shelters met samen circa negen miljoen plaatsen.
Daarmee is er in theorie voor vrijwel de gehele bevolking een beschermde plek beschikbaar. Er kunnen lokaal wel tekorten bestaan. De ruimtes zijn vooral bedoeld voor oorlogssituaties en bieden onder meer bescherming tegen radioactieve neerslag na een nucleaire explosie.

Wie denkt dat de Zwitserse president vergelijkbaar is met de president van Frankrijk of de Verenigde Staten, komt bedrogen uit. De regering bestaat uit zeven leden van de Bondsraad. Zij besturen het land gezamenlijk en proberen besluiten op basis van consensus te nemen.

Elk jaar wordt een van de zeven leden voor één jaar president. Deze persoon is vooral de voorzitter van de Bondsraad en geldt als eerste onder gelijken. Het staatshoofdschap wordt feitelijk door de hele Bondsraad gezamenlijk vervuld.

In Zwitserland hebben burgers veel meer directe invloed op politieke besluiten dan in de meeste andere landen. Ze stemmen niet alleen bij verkiezingen, maar ook regelmatig over wetten en grondwetswijzigingen.

Met 100.000 geldige handtekeningen kan een voorstel voor aanpassing van de federale grondwet aan de bevolking worden voorgelegd. Daarvoor krijgen initiatiefnemers achttien maanden de tijd. Voor goedkeuring is zowel een meerderheid van de kiezers als een meerderheid van de kantons nodig. Zwitserland is overigens niet letterlijk de enige directe democratie ter wereld, zoals soms wordt beweerd, maar het systeem is wel uitzonderlijk ver ontwikkeld.

De veelgehoorde bewering dat het in Zwitserland verboden is om één cavia te bezitten, is enigszins vereenvoudigd. De Zwitserse regels voor dierenwelzijn bepalen dat sociale diersoorten niet permanent alleen in een verblijf mogen worden gehouden.

Omdat cavia’s groepsdieren zijn, moeten eigenaren normaal gesproken minstens twee dieren houden. Hetzelfde uitgangspunt geldt voor verschillende andere sociale diersoorten. De gedachte hierachter is dat menselijk gezelschap geen volledige vervanging vormt voor contact met een soortgenoot.

Het verhaal dat na het overlijden van een cavia wettelijk direct een vervangend dier moet worden gekocht, gaat te ver. Een eigenaar moet wel zorgen dat het overgebleven dier niet langdurig alleen blijft.

Een kleine verkeersovertreding wordt doorgaans afgehandeld met een vast boetebedrag. Bij ernstige snelheidsovertredingen kan een zaak echter voor de rechter komen. De rechter kan dan werken met zogenoemde dagboetes, waarbij de hoogte mede afhankelijk is van de financiële situatie van de overtreder.

Daardoor kan een rijke automobilist veel meer betalen dan iemand met een gemiddeld inkomen. Berichten over boetes van honderdduizenden euro’s zijn dus niet volledig uit de lucht gegrepen. De claim dat iemand standaard een boete van één miljoen dollar kan krijgen, is echter misleidend. Zulke bedragen zijn uitzonderlijk en hangen af van de overtreding, het inkomen en de uitspraak van de rechter.

Rusttijden worden in Zwitserland serieus genomen. In veel appartementen en woonwijken geldt tussen 22.00 en 06.00 uur een periode waarin lawaai moet worden beperkt. Vaak zijn er ook regels voor de middagpauze, zon- en feestdagen.

Boren, hameren, harde muziek en andere lawaaiige bezigheden kunnen dan klachten opleveren. Ook grasmaaien en het wassen van een auto zijn in sommige gemeenten of wooncomplexen op zondag niet toegestaan. Het betreft dus geen landelijk verbod op alle huishoudelijke activiteiten. De precieze regels verschillen per kanton, gemeente en huurreglement.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde Zwitserland het zogenoemde Nationale Reduit. Hierbij werden verdedigingswerken, opslagplaatsen, commandoposten en geschutsstellingen in het Alpengebied aangelegd.

Een deel van deze installaties werd rechtstreeks in bergen gebouwd en zorgvuldig gecamoufleerd. Sommige bunkers zagen eruit als gewone rotsen, boerderijen of huizen. Niet iedere Zwitserse berg is dus volledig uitgehold, maar het land beschikt wel over een omvangrijk netwerk van militaire en civiele ondergrondse voorzieningen.

Veel installaties verloren na de Koude Oorlog hun militaire functie. Een aantal is tegenwoordig toegankelijk als museum, opslagruimte, datacentrum of bijzondere accommodatie.

Omdat Zwitserland geen zeehaven heeft en voor veel goederen afhankelijk is van import, worden verplichte noodvoorraden aangehouden. Het gaat onder meer om rijst, suiker, graan, spijsolie, brandstoffen, medicijnen, vaccins, kunstmest en veevoer.

Voor sommige voedingsmiddelen moet genoeg beschikbaar zijn om het gemiddelde verbruik gedurende twee tot vier maanden op te vangen. De voorraad benzine, diesel en stookolie is berekend op ongeveer vierenhalve maand.

Koffie maakte lange tijd eveneens deel uit van de Zwitserse noodvoorraad. De regering stelde in 2019 voor om koffie van de lijst te verwijderen, omdat het niet noodzakelijk zou zijn om te overleven. Dat plan leidde tot zoveel weerstand dat de strategische betekenis van koffie opnieuw onderwerp van discussie werd. Het is dus geen militaire reserve om het nationale moreel hoog te houden, maar onderdeel van een veel breder systeem dat bevoorradingsproblemen moet opvangen.