Speciale reizen: vakanties die echt anders zijn

Je kunt tegenwoordig overal een standaardvakantie boeken. Naast de reisbureaus kun je ook op internet, maar zelfs bij kruideniers terecht voor pakketreizen, vliegtickets en losse hotelovernachtingen.

Voor de massa is een weekendje Milaan of Dubai al exotisch genoeg en bestaat de zomervakantie uit twee weken all-inclusive in Spanje, Griekenland of Turkije. Voor wie eens wat anders wil, is er tegenwoordig ook een zeer groot aanbod van speciale vakanties. Reizen die niet iedereen doet en ervaringen die een vakantie echt bijzonder maken.

Een stedentrip naar Dubai, een rondreis door Oman of een strandvakantie op Mauritius gold twintig jaar geleden nog als een bijzondere reis. Inmiddels zijn deze bestemmingen eenvoudig online te boeken en worden ze door grote reisorganisaties aangeboden. Alleen ver weg reizen is daardoor niet automatisch meer speciaal.

Toch zijn er nog genoeg vakanties die duidelijk afwijken van een doorsnee rondreis of zonvakantie. Denk aan overnachten op afgelegen plekken, reizen zonder vliegtuig, wandelen door nauwelijks bezochte gebieden of een bestemming ontdekken waar het toerisme nog kleinschalig is. De op deze pagina beschreven speciale vakanties bieden ervaringen die je niet snel tijdens een standaardpakketreis tegenkomt.

Een expeditie door Groenland

Groenland wordt beter bereikbaar, maar het grootste eiland ter wereld blijft een bestemming waar reizen veel voorbereiding vraagt. Wegen tussen plaatsen zijn er vrijwel niet. Verplaatsingen vinden plaats per boot, binnenlandse vlucht, helikopter of hondenslee.

Een expeditiecruise langs de oostkust voert langs fjorden, ijsbergen en kleine nederzettingen. Een andere mogelijkheid is een verblijf rond Ilulissat, waar enorme ijsbergen vanuit de ijsfjord richting zee drijven. Wandelaars kunnen kiezen voor meerdaagse tochten, terwijl in de winter hondensledetochten en reizen rond het noorderlicht worden aangeboden.

Groenland is kostbaar en het weer kan het programma veranderen. Juist de beperkte infrastructuur en grote afstanden maken een reis naar het eiland anders dan een gewone rondreis.

Wandelen van plaats naar plaats

Tijdens een wandelvakantie met een vaste standplaats loop je iedere dag een andere route. Bij een langeafstandswandeling verplaats je jezelf te voet van dorp naar dorp en slaap je iedere avond ergens anders.

De Camino de Santiago is inmiddels zeer bekend. Wie iets anders zoekt, kan de Jordan Trail door Jordanië, de Peaks of the Balkans in Albanië, Kosovo en Montenegro of delen van de Transcaucasian Trail in Georgië en Armenië overwegen. Ook Japan heeft oude pelgrimsroutes, waaronder de Kumano Kodo.

Je hoeft niet altijd weken onderweg te zijn. Van veel routes kunnen afzonderlijke etappes van vijf tot tien dagen worden gelopen. Bagagevervoer is soms mogelijk, waardoor je alleen een dagrugzak hoeft te dragen. Een goede conditie, degelijke schoenen en enige voorbereiding blijven noodzakelijk.

Een meerdaagse treinreis

Een treinreis hoeft niet alleen een manier te zijn om op de bestemming te komen. Bij lange spoorreizen vormt de route een belangrijk deel van de vakantie. Onderweg verandert het landschap voortdurend en kun je op verschillende plaatsen uitstappen.

Bekende voorbeelden zijn de treinreis door Canada tussen Toronto en Vancouver en routes door Zuid-Afrika met Rovos Rail. Ook in Centraal-Azië zijn bijzondere treinreizen mogelijk. Je reist dan bijvoorbeeld door Kazachstan en Oezbekistan, met tussenstops in steden als Almaty, Samarkand en Buchara.

Dichter bij huis kun je zelf een lange treinroute samenstellen door Scandinavië, de Balkan of Oost-Europa. Wie tijd heeft, kan per trein via Turkije richting Georgië reizen. Deze manier van reizen is langzaam en vraagt meer planning, maar laat onderweg veel meer zien dan een vlucht van enkele uren. Lange en gecombineerde treinreizen behoren in 2026 tot de duidelijk zichtbare ontwikkelingen binnen het toerisme.

Reizen voor een donkere sterrenhemel

Tijdens een sterrenreis staat niet het landschap overdag, maar de hemel na zonsondergang centraal. Deze vorm van reizen wordt vaak astrotourisme of noctoerisme genoemd. Goede bestemmingen hebben weinig lichtvervuiling, droge lucht en veel heldere nachten.

De Namibwoestijn in Namibië behoort tot de geschikte gebieden. Ook La Palma, de Atacamawoestijn in Chili en afgelegen delen van Australië bieden goede omstandigheden. Je kunt er met een gids sterren en planeten bekijken, een observatorium bezoeken of fotograferen onder een vrijwel volledig donkere hemel.

Wereldwijd zijn inmiddels honderden gebieden erkend vanwege de bescherming van hun donkere nachthemel. Ook dichter bij huis zijn zulke plekken te vinden, maar voor de meest heldere sterrenhemels moet je meestal naar dunbevolkte en droge gebieden reizen.

Meewerken aan natuurbehoud

Een reis waarbij je meehelpt met natuuronderzoek kan bijzonder zijn, maar vraagt om een kritische keuze. Niet ieder vrijwilligersproject levert daadwerkelijk een nuttige bijdrage. Projecten waarbij toeristen jonge wilde dieren mogen vasthouden of verzorgen, zijn vaak vooral commerciële attracties.

Betrouwbaardere reizen zijn gekoppeld aan langdurig onderzoek of beheer. Deelnemers helpen bijvoorbeeld bij het tellen van zeeschildpadden, het registreren van vogels, het plaatsen van wildcamera’s of het verzamelen van gegevens over koraalriffen. Zulke projecten zijn onder meer te vinden in Costa Rica, Zuid-Afrika, de Galapagoseilanden en op verschillende eilanden in de Middellandse Zee.

Vraag vooraf wat jouw werkzaamheden zijn, hoe het project wordt gefinancierd en welke deskundigen erbij betrokken zijn. Let ook op hoeveel van de reissom bij het plaatselijke project terechtkomt. Een goed opgezet programma combineert reizen met onderzoek, zonder dieren of bewoners als toeristische attractie te gebruiken.

Leven met nomaden in Centraal-Azië

Kirgizië en Mongolië bieden reizen waarbij je niet alleen door het landschap trekt, maar ook kennismaakt met een manier van leven die sterk verschilt van die in West-Europa. Overnachtingen vinden plaats in eenvoudige joerten of bij lokale families.

In Kirgizië kun je te paard of te voet door berggebieden reizen. Rond meren zoals Song-Köl verblijven in de zomer families met hun vee. In Mongolië worden tochten door de steppe, de Gobiwoestijn en het Altajgebergte aangeboden. Sommige reizen richten zich op ontmoetingen met veehouders of rendierherders.

Het comfort is vaak beperkt. Warm water, een eigen badkamer en een goed mobiel bereik zijn niet vanzelfsprekend. Daar staat tegenover dat je op plekken komt waar weinig andere reizigers verblijven. Kies bij voorkeur voor een lokale organisatie die duidelijke afspraken maakt over betaling, groepsgrootte en de omgang met bewoners.

Overnachten op een zeer afgelegen eiland

Veel populaire eilanden zijn inmiddels volgebouwd met hotels, vakantieparken en appartementen. Er bestaan echter nog eilanden waar maar weinig bezoekers komen en waar het dagelijkse leven nauwelijks door toerisme wordt bepaald.

São Tomé en Príncipe, voor de westkust van Afrika, combineert oude plantages met regenwoud en rustige stranden. In de Atlantische Oceaan liggen daarnaast afgelegen eilanden zoals Sint-Helena. Het eiland is tegenwoordig per vliegtuig bereikbaar, maar ontvangt nog steeds veel minder toeristen dan gangbare eilandbestemmingen.

Ook binnen Europa kun je ver van de gebruikelijke vakantieroutes terecht. Denk aan de kleinere eilanden van de Azoren, de Schotse Buiten-Hebriden of afgelegen Griekse eilanden zonder grote resorts. Houd rekening met een beperkt aantal accommodaties, onregelmatige verbindingen en weersomstandigheden die de reisplanning kunnen beïnvloeden.